درویشی به نیشابور  همی رفت. سرای عالی و مجللی دید.پرسید این سرای مال کیست؟ گفتند مال

عمید نیشابور است.اندکی دوباره برفت.باغی دید بزرگ و مصفا و دلگشا.پرسید مال کیست؟گفتند مال

عمید نیشابور.لختی دیگر همی رفت.کشتزارهای وسیع و انبار های غله بدید.پرسید مال کیست؟ گفتند

مال عمید نیشابور است.از شهر بیرون همی شد. گله های گاو و گوسفند و خیل اسبان را بدید و پرسید

اینها از آن کیست؟گفتند مال عمید نیشابور است.درویش دستار کهنه و پاره اش را از سر بگرفت و به

سوی آسمان پرت کرد و گفت: خدیا این را هم به عمید نیشابور بده.

                                                                                    واسه خاطر آشنای ناشناس

                             شيخنا

آن شير بيشه وعده هاي بزرگ آن ابر مرد سوله ساز آنكه ثقات در حق

وي گفتندي كه هر جاي پاي نهادي دستور بدادي كه دو سوله درآينده اي

نامعلوم بساختندي يكي براي امردان يكي براي ماه طلعتان تا دل آنان بدست

آوردندي .

در اخبار نه چندان ماضيه گفته آمد كه شيخ ما اندر دياري دو صد وعده به

عوام الناس همي دادي چنانكه نادانان انگشت حيرت در دهان بگزيدي كه

شيخنا اين وعد ها چگونه بر آوردندي .دانايان هم خود هيچ نگفتندي .

راوي مورد ثقه همي گفت: شيخنا در بر آوردن آمال خلق الله نادره دوران

اكابر جهان بودي هر كس هر چه طلبيدي عند الساعه حوالتي به يكي از

 دواير مملكتي نوشتي و توصيه نمودي . وليكن ندانم از چه رو اهل ديوان

وقعي ننهادي و به پشيزي نخريدي . گاها زير لب غر همي زدي و با خود

گفتي كه شيخ خود اينها را از خزانه خودعطا بكردندي. گويند هر جا رفتي

بيش ا ز چند بار ا شتر خواسته قبول كردندي آلبته چون اداره احصائيه در كار

نبودي معلوم نشدي كه چند دانه از آنها را برآوردندي.

روزي بو الفضولي از شيخنا سوال كرد كه: يا شيخ چراآن وجود ذي الجود

كرارا سوتي دادندي ؟ شيخ ما جوابي داد بغايت ظريف: كه اي ابله چگونه تا

كنون ندانستي مگرنميداني كه اندر محلت ما همه چيز ارزان باشد حتي سوت

پس من سوت خريد مي و سوتي دادمي.اندر اين پاسخ نغز كس جواب نداشتي.

و توصيه كردي كه همه اهل ملك از محلت وي بيع و شري كردندي .

گويا شيخ ما خود در پيش يكي از اهل علم بگفتي كه: اندر محفل بزرگان عالم

خطابه اي راندمي عجيب چنانكه از حيرت هيچ كس را در توان نبود كه پلك بر

 هم نهد و ناگاه هاله اي ديدم بس نوراني كه اندر دور سرم بچرخيدي . آن بزرگ

هم كه اهل دل شكستن نبود به شيخ ما گفته بود كه اين خيال با اغيار مگو !!!!

شيخ ما گاها به اهل ديوان كه مريدان خودش بودندي خشم آوردي شديد و آنان را

تهديد كردي كه اگر حرف شنويي نداشتيد گوشتان را بسختي پيچاندمي و آن رو

سياهان پشت گوش انداز آب زير كاه  همي خنديدي آنهم بقول شخ ما.

البته خرده گيران چرا بايد به شيخ ما كه هيچ كارش بي كارشناسي نيست عيب

 بگيرند .يكي ميگفت كه شيخ با اصحابش دو ده هزار ساعت (5/1سال) براي

كاري كارشناسي همي كردي و آن را به پارلمان همي دادي ولي 1هفته بعد آن

را باز پس خواستي شايد هم معلوم نشد با ز هم پشيمان شدي ويا به شيخ 

گفتندي كه سوتي بس است و دوباره آن را كج دار و مريض قبول كردندي .

شيخ ما در بهم ريختن پروگرام هاي بديهي هم سرآمد بود چنانكه توصيه نمودي

كه اندر ملك ما نفوس بسيار قليل است عزبان دست بكار شوند و اهل تاهل در

فكر افزودن نان خور بر آيند . آخر شيخ ما خيلي به اين سخن اعتقاد ي داشت

راسخ كه هر كه هر كه دندان دهد نان دهد.ولي شيخ ما فكر نكردي كه دو ده

سال بعد كه اينان پيشه و مسكن و. آموزش و اوقات بطالت و پارك و تغذيه و

بهداشت و ووو…خواستندي چگونه دادندي.

اما كر شود گوشي و كور شود چشمي كه نتواند آوازه جهاني شيخ ما را بشنود و

 ببيند چنانكه در روايتي آمده كه مردكي سوري در حق شيخ ما بگفتي كه اگر در

 موقعش ظهور ميكردي پيا مبري مي شدي سترگ و اين گفته در حق شيخ ما

چندان ياوه نباشد زيرا  شيخ ما رسايلي چند نوشتي و هر ازگاهي يكي را به تني از

 اكابر جهان در ساير بلدان فرستادي و آنان را پند و اندرز دادي حكيمانه ..

و من هر چه از شيخ گفتمي نتوانستي كه صد يك كراماتش را شرح دادمي

يادش به خير‘ استا د را ميگم‘ دهها سال پيش دعا كرده انگار

وصف حال امروزجامعه ماست .اين دعا شامل همه ما مي شه

باورندارين بخونين.اما قبل از اينكه اين دعا رابا هم بخونيم يه

قول به خودمون بدیم  تا جايي كه ميتونيم بهش عمل كنيم .

                           دعا

خداوندا به علماي ما مسئوليت      به عوام ما علم  

 به مومنان ما روشنايي            به روشنفكران ما ايمان

و به زنان ما شعور                و به مردان ما شرف

به پيران ما آگاهي                 وبه جوانان ما اصالت

وبه اساتيد و دانشجويان ما عقيده   به خفتگان ما بيداري

به بيداران ما اراده                و به مبلغان ما حقيقت

به دينداران ما دين                وبه نويسندگان ما تعهد

به هنرمندان ما درد               و به شاعران ما شعور

و به محققان ما هدف              به نااميدان ما اميد

به ضعيفان ما نيرو               به محافظه كاران ما گستاخي

به نشستگان ما قيام               و به راكدان ماتكان

به مرده گان ما حيات             به كوران ما نگاه

به خاموشان ما فرياد              و به مسلمانان ما قرآن

و به شيعيان ما علي              و به فحاشان ما ادب

و به مجاهدان ما صبر            و به مردم ما خود آگاهي

به همه ملت ما همت تصميم و استعداد فداكاري و

شايستگي نجات و عزت بخش.

چطور بود ؟ راستي تو‘ بله تو‘ شامل كداميكي؟ من كه جزو

رديف ..ام. تو چي؟ تونستي تصميمي بگيري؟

                                FOR WHICH SIN THEY  WERE KILLED     

    Gana is a village  in Lebanon ? Gana’s people weren’t military they were civil

    But Zionism and  U S A bombs and missiles killed them . they were only refugee

    In a apartment . if you are real humans you must  condemned this felony .you

    Should know w Bush  and Olmert and Tony Bler and Rise and any person who

    depend  and defend that felony they are felon too. Any free think humans is

    responsible  against this matter. USA people  should know your governors killing 

    other people with your money . I have a request from USA people I wish you

    send this text for 10 numbers of your freneds if you are human . if you want  peace

   in all of world..at the end right will be victor against oppression  in armagedon.

   thank     A HUMAN

                              به نام انسان و انسا نیت    

تمام انسانهای آزاده واقفند که امروزه در لبنان چه می گذرد . صرف نظر هر گرایش

سیاسی و اعتقادی و نژادی هر انسانی آزاد اندیش در قبال این جنایات بشری نباید

ساکت نشیند.کمترین کاری که می توان کرد اطلاع رسانی بیشتر است تا افراد بیشتری

از این فجایع مطلع شوند تا محکو میت زیادی در اذهان عمو می برای چنین کا رهایی

فراهم شود. به نام انسان و انسانیت پیشنهاد زیر ارائه میگردد:آدرس این پست را

که شامل عکسهاومتن انگلیسی می باشد را به ده تن از کسانی که در اتاقهای

 گفتگوی خارجی (chat room) مخصوصاآمریکایی هستند ارسال کنید.

                                               باشد که موثرافتد .                      به امید صلح جهانی

                              Sleep-walker  

هی از این پهلو به او ن پهلو وول می خو ردم و .... بعدش هم نمی دونم چی شد که پا شدم وراه افتادم ناگهان خو دمو وسط کاخ گلستان دیدم مات و مبهوت آینه کاریها و دکوراسیون

بودم وهمینطور که چشمم را از سقف به پا یین هدایت می کردم دفعتا منظره عجیبی  در جا

میخکوبم کرد . آره شخص همایونی اش بود.1اما خیلی عصبانی و ناراحت به زمین و زمان بد می گفت: ای بابی* ای بی دین ای کافراگه دستم بهت برسه میدم شمع آجینت2 بکنن حالا کارت به جایی رسیده که نه تنها منو جک کردی بلکه کارهایی که من کردم را تو رفتی کفتی اینهاهمش خیانت بودند ! ملیجک ( دلقک دربار که شاه خیلی بهش علاقه داشت ) هم گوشه ای ایستا ده بود با وجود ترسی که از عصبانیت شاه سرا پاش را فراگرفته بود دور از چشم شاه با انگشت اشاره به من خط و نشون می کشید. من که کم کم پی می بردم  جریان از چه قراره برای اینکه خو دمو و گلوی نحیف را از دستش نجات بدم گفتم: به بت جقه همایونی قسم که من فقط نوشته ها را میگم و بس گناه من چیه؟ !! او مدن پیشکار3 همایونی بود که به دادم رسید اواز شاه برای ورود چند تن از مقا مات دولت شرف حضور می خو است  . شاه خودشو جمع و جور کرد و لباسش را مرتب نمود و با سر اجازه ورود دا د . پرده کنار رفت با کمال تعجب امین االسلطان و میرزا حسین  خان سپهسالار4را مقابل خو دم دیدم .ولی اونا هم در نا راحتی دست کمی ازشخص شاه نداشتند چشمتون روز بد نبینه از سه طرف منو گرفته بودن به باد دشنام و تهمت و ناسزا  شخص همایونی بیش از همه طلبکارتر بودمی گفت حالا امتیاز رویترچی بود که بالاش ا ین همه داد و بیداد راه ا نداختی و بزرگش کردی پس چرا نمیگی این بزرگراه تهران شمال( به ارزش 1 میلیارد $ ) و متروی تهران را دادن دست این چشم با دامی ها. این داریوش اول هخا را اینجا ما گاه گداری می بینیم هر چند اون کلاسش بالاست خیلی محلمان نمی ذاره ولی می گفت که حدود دو هزار و پانصد سال پیش جاده ای ساخته بود از پارس تا سارد ( پایتخت تمدن لودیه ) در کنار دریای مدیترانه  می گفت طو لش هم دو هزار وپانصد کیلو متر بود تازه 110 تا کارو انسرا  هم کنارش ساخته بود.آهان تا یادم نرفته بگم که چرا هی گیر دادی به این فرزند چهل و پنج ساله ما 5  دلت چگونه اومد پشت سر یه مرده بیمارحر ف بزنی او یه خطایی کرد و با ویلیام ناکس بریتانیایی یه قراردادی  نفتی را توشیح کرده حالا تواین دنیا مثل. . پشیمانه تو اگه راست می گی چرا از این قرار داد  100000000000دلاری نفت بین ایران و چین چیزی نگفتی که قراره بزودی امضا بشه . من داشتم به جای شاخ دم در می آوردم و میخواستم این مبلغ را به تومان و ریال تبدیل کنم که شاه شهید !!!ادامه داد: تازه اینهمه نوشتین ا متیاز رویتر و تالبوت خوب بحمد الله علما و مردم نذ اشتن اجرا بشه.الان این آقایون وزیر وزراء یه قرار دا دهایی را بستن که معلوم نیست آخر عاقبتش چی می شه ا سمش را هم گذاشتن فاینانس چرا به اونها چیزی نمیگین شنیدم این چشم بادامی های چین و ما چین مثل مو ر و ملخ ریختن به جان منا بع که هیچ‘ به جنبنده ها هم رحم نمی کنن 6. ما خیال می کردیم این روس و انگلیس دست از سر ایران  بر دا شتن  ولی چندی پیش که یکی از آقایون.. اینجا تشریف فر ما شد ند می گفتند که هنو ز هم هستن . تعد ادشون هم روز به روز بیشتر می شه ایتالیا و اتریش و مالزی و ژاپن و هلند و......میر زا حسین خان که  فکر بازتری داشت می گفت که اینها اصلا قابل  اعتماد نیستن ها این رو باه پیر و خرس قهوه ای ( انگلستان و روسیه ) بجز خیانت و بدقولی به ایران چیز دیگری تو پرونده ندارن یه روزی مثل گاو زرد می زنن سطل شیر را می  ریزن . شما که می گین ما به فکر جو انان هستیم این نفت و گاز مال آینده گان هم هست او نوقت این کارها تون خلاف قو لتان است . مگه خودتون نمی گین پنجاه شصت سال بعد از نفت وگاز خبری نیست ؟!پس اینهمه شرکت اینجا چیکار می کنن . انی ایتالیا . توتال فرانسه . پترو ناس مالزی شل هلند و انگلیس ( از قرار معلوم بخشی از سهام آن مال صهیو نیستها ست)گاز پروم روس و اتریشیها و... و حالا نوبت امین السلطان بود که ما را سو ال پیچ و محکوم کنه که: خجالت نمی کشی منو و این میرزا حسین خان را رشوه خوار و خائن میگی حال این بریتانیا یی ها یه نشان بند جوراب 7 و چند هزار لیر به ما دادن اینهمه الم شنگه به پا کردی ؟؟؟؟/چرا نمیگی بعضی ها بنا م پورسانت مبالغ گزافی را از این اجنبی ها می گیرن تا بعضی ها را به امضای قرار داد ها متمایل کننداونوقت ککشون هم نمی گزه ؟ راستی یه سوال هم داشتم بعد از این همه سال سا بقه در صنعت نفت چرا شما باز هم بنزین ر ا از خارج وارد می کنید؟؟ اگه یه روزی ایران  را از بابت واردات بنزین تحریم کنند چه خو اهید کرد ؟ خبر آوردن که یه قرار داد صدور گاز را یکی دو سال قبل با امارا ت همسایه خوب و عزیزمان !!! ( که ادعای ارضی به جزایر سه گانه ایران هم دارد )توشیح فرمو ده اند از قرار هر متر مکعب کمتر از 2 سنت -کمتر از ۹تومان- تازه ده تا قرار داد دیگه که همشون ریگی به کفش دارن امضا شده !! باز این دیوان محاسباتی ها خدا پدرشون را بیا مرزد که بعضا اینهارا رو می کنن  هر چند نرود میخ آهنی در سنگ .  خلاصه سر تون را درد نیارم تا می تونستن بارمون کردند ولی من تو دلم می گفتم که این کا رهاتون درست نبوده. و اما حساب امروزی ها با کرام الکاتبین است .  و سر انجام هم شاه طبق معمول آخرین فرمان را صادر کرد : میر غضب بیااین بابی بی د ین را ببر اول شمع آجین کن بعد زبانشو ببر و در نهایت بده دا رش بزنن تا عبرت دیگران شود من دیگه رنگی به صورت نداشتم و قبل ا ز اجرای حکم مرده بودم . میر غضب هم مرا کشان کشان می برد تا رسیدیم به محل اجرای حکم تازه داشتم تیزی شمشیر را در پشتم احساس می کردم که ناگهان ازدردی که به پشتم وارد شد از خواب پریدم دخترم بود که خواب آلو  برای رفتن به دبلیو سی لگدم کرده بود از وحشت خواب که بیدار شد م خدا را شکر کردم که چیز هایی که دیدم و شنیدم واقعی نبودند!! و از اون روز به بعد بود که تصمیم گرفتم پرخوری نکنم تا رویا های آشفته نبینم و هوس خو ابگردی به سرم نزنه. راستی اولا توصیه میکنم شما هم پرخوری نکنین.ثا نیا به نظرشما تعبیراین خواب چیه؟؟ من که زیاد جدی نگرفتم!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  پا ورقی ____________________________________________

* پیروان محمدعلی باب را می گفتند . ولی این امر وسیله ای برای قدرتمندان بود   که به اتهام واهی بابی بودن افراد بی گناه را هم از سر راه بر می داشتن در دوره

        قاجار اگر کسی حتی به دروغ متهم به بابیت می شد بالفور حکم اعدامش را صادر

         می کردند .

1.    منظور ناصر الدین شاه قا جار است .

2.    نو عی شکنجه شدید که چها ر قسمت از پشت را سو راخ می کردند ودر هر کدام یک شمع روشن فرو می برد ند .

3.    یکی از مقا مات درباری

4.    دو تن از صدر اعظمهای دوره  ناصری

5. مظفر الدین شاه قا جار

       6.  اشاره به چینی ها که از قرار معلوم شنیده شده که سگ و گربه ها را از جمله 

          در منطقه آزاد جلفا گرفته و می خورند .

       7. یکی از نشان های دولتی انگلیس به افر ادی که خد مت مهمی به ا ین کشور

         کرده باشند اهدا می شود.

                    دئدین آذر ائلینین بیر یارالی نیسگیلی ام من

                    نیسگیل اولسام دا گو لوم بیر ابدی سئو گیلی ام من

                    ائل منی آتسادا اوز گو لریمین بو لبولیم من

                    ائلیمین فا رسیجادا دردینی سویلر دیلی ام من

 حوادث اخیر در صفحات مختلف آذربایجان صرف نظر از تنشها و حوادثی که بو جود آورد باید از یک نگاه ژرف و عمیق مورد بررسی و ریشه یابی قرار گیرد . لزومی ندارد که این حادثه یا جریانهای مشابه را به عوامل خارجی نسبت دهیم که متاسفانه استاندار محترم گرفتارهمان اشتباهی شد که استاندار زمان رژیم پهلوی در 29 بهمن 56 حرکت آذربایجان را به عو امل خارجی نسبت داد

( تئوری تو طئه) که بنظر قضاوت درستی نمی آید هر چند که بیگانگان و آلت دستان آنان در داخل بیشترین استفاده را از این جریانات می کنند .و انشا الله این خبر درست نباشد که چاپ این کا ریکاتور در راستای اختلافات جنا ههای داخلی با هم دیگر و بحران آفرینی رقبا علیه هم دیگربوده است.وبقول شهریار سخن :

                     آتار انسالیغی اما  / یالان انسابی آتامماز فتنه قو وزانماسا بیر گون گئجه

                                  آسوده یا تامماز / باشی باشلاره قا تا مماز

اما به نظر نگارنده بستر ها و زمینه های این جریان وجریانات شبیه به آن اعم از اینکه جریان منشا ء داخلی یا خارجی داشته باشد  را باید درجایی دیگربیرون ازآذربایجان اما در داخل مرزهای ایرانمان جستجوکرد.

نگارنده معتقد است جریاناتی ازاین دست که در مناطق مختلف قومیتی کشورمان هر از گاهی چند پیش می آید ناشی از نگرش بخشی و گزینشی و متفاوت عده ای از مسولین کشورمان به منا طق و استانهایی است کا غیر فارسی زبانان درآنجا زندگی می کنند.که البته این نگاه نه تنها مال سالهای اخیر بلکه ریشه های کهن دارد _لا اقل از دوره قاجار _ که البته با فراز و فرود هایی همراه بوده .

از جمله :

1.    عدم رعایت مسا وات و برابری و عدالت در اختصاص بو دجه های سالانه

برای برنامه های عمرانی یا طرح های ملی. چطور است که یک شهرستان در

عین حال استان هم باشد تنها با یک شهر با بو دجه ای هنگفت اما استانهای

دیگر به این نگاه نگریسته نشوند . چطور هزینه ۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰دلاری برای

بزرگراه تهران شمال آری( با وجود تخریب محیط زیست آری )اما اینجا دهها

طر ح عمرانی با گذشت سالهل از زمان مقررافتتا ح هنوز به بهره بر داری

نرسیده اند یا احیانا در حال انتقال به ا ستانهای دیگرند . آیا ایران در چند استان

خلا صه می شود .

2.     عدم ایجاد صنایع عمده و مادر به نسبت بقیه استانها

3.    عدم احقاق حق استفاده و تدریس و آموزش زبان و ادبیات ترکی در  

     مدارس استان که البته برخلاف قانون اساسی نیزهست ونما ینده گان استان

      دراین زمینه تلاش قابل توجهی انجام نداده اند .

4.    پخش بخش قابل تو جهی از برنامه های شبکه استانی به زبان فارسی با

وجود اقلیت کم فارسی زبان در استان – بر بنده لا اقل مسلم نیست که معنای

شبکه استا نی چیست!!!؟؟؟ چرا شبکه تهران با وجود میلیو نها نفر آذری زبان در

آنجا برایشان برنامه هی به زبان آذری پخش نمی کند .؟؟؟؟/!!

5.    بیکاری فزاینده در بین جو انان استان علیرغم سطح بالای با سوادان که   

 از پیا مدهای بند اول است و چنین گروههایی مستعد تحریک هستند .

( انتظارات فزاینده وتو قعات نا کام )   

6 . عدم بر نامه ریزی فر هنگی در مو رد زدودن این فکر غلط که ایرانیان 

 اساسا انسانها از نظر قومیتی و نژ ادی هیچ برتری بر هم ندارند . بلکه

  گاها ما شاهد رواج نظریه فاشیستی بر تری نژادی درافواه عمومی هستیم

7. عدم توسعه فر هنگی و علمی در شا ن آذربایجان هر چند    

  مردم این سامان با امکانات کم توانایی خود را در زمینه علمی و

  فر هنگی نشان داده اند .

8..........

در کل باید گفت توجهی در خور وشایسته مردم آذر بایجان از طرف طیفی از دست اندرکاران به چشم نمی خورد . و این کمترین انتظاری است که هر فردی از مسو لین کشورش دارد که تبعیضی بین مردم قا یل نشو ند . مردم انتظار دارندکه مسو لین به جای شعار دادن و بجای اینکه هی از قول بزرگان آذر بایجان را سر ایران و مردمش را فهیم و با غیرت و غیره معرفی کنند نگاه شان را به این مردم عو ض کنند.وبدانند این کشور عزیز در بر هه هایی از تاریخ خو نینش مدیون اذری و آذر بایجان بوده است . چه قبل از اسلام چه بعد از ان . هیچ کسی نمی تواند منکر نقش برجسته مردم این خطه در تاریخ ایران باشد.

     آذر قوشونی‘ قیصر رومی اسیر ائتمیش

                                   کسری سو زودور بیر بئله تاریخ یالان ائولماز

 نقش اذربایجان در مقابله با هجوم روم و بعد ها جلو گیری ازاسکندر مقدونی  درسلطه برآذربایجان به رهبری آتورپات(تنها منطقه ای که اسکندرنتوانست بر آن مسلط شود) نقش آذربایجان درمقابله با عثمانی ها و برجسته تردر پیروزی مشروطیت وسپس احیای مجدد آن وقیام علیه استبداد محمدعلیشاهی و قیام 29بهمن 56ونقش آن در پیروزی انقلاب اسلامی حماسه سازیهای لشکر خط شکن 31عاشورا  در جنگ عراق بر علیه ایران تنهاچند نکته ازسوابق درخشان مردم آذر بایجان  در تاریخ ایران است که هر ایرانی باید به آن ببالد و افتخار کند .پس آذربایجان ثابت کرده همیشه به ایران و ایرانی و فا دار است و نغمه های جدایی که بعضا شنیده می شود از بی برنامگی یا بر نامه ریزی بد بعضیها بوده که هم غرور این مردم را جریحه دار کرده و هم آب به آسیاب دشمن ریخته اند .و همه باید بدانندآذربایجان تافته جدا بافته ازایران نیست ونخو اهد بود و امید است روزی برسد که هیچ نگاه متفا وتی به هیچ قومیتی در ایران با قی نماند . که این هم نیا زمند یک کار فرهنگی سیاسی و اقتصادی است . مسئو لین فعلی ما باید از گذشته عبر ت بگیرند وبدانند مشکلی اگر پیش بیاید گریبان همه راخواهد گرفت .که خشک و تر خواهد سو زاند . در پایان متذکر می شود چاپ یا پخش هر نوع کا ریکاتور یا فیلم یا برنامه هایی از این دست شدید ا محکوم است ضمن اینکه حمله بعضی افراد نآگاه به اماکن عمومی و ایجاد ترس و وحشت را هیچ آذربایجانی غیرتمند و آگاه قبول ندارد.

               چو ایران نباشد تن من مباد

                                   بدین بوم و بر زنده یک تن مباد

               دریغ است ایران که ویران شود

                                   کنام پلنگان و شیران شود

                                               فر اماسونری

                                            Free mason

یک تشکیلات بین المللی است که به ا دعای بانیان آن قر نها سا بقه تا ریخی دارد . و گو یا

سابقه ان سازمان به دربار حضرت سلیمان بر می گردد ....اما آنچه که بصورت مستند در دست است نشان می دهد که سا بقه آ ن به قرون وسطی د ر اروپا باز می گردد .

فراماسون در لغت انگلیسی ( فری میسن ) به معنای بنای آزاد است .و نخستین سازمانهای

فراماسونری توسط بنایان و معماران کلیسا ها و بنا ها ی تاریخی که در گذشته طبقه ممتازی بو دند تشکیل شده . سلاطین و ثروتمندان اروپایی برای جلب این طبقه با هم رقابت داشتند و گاه انها را می ربودند تا از هنر انان استفاده کنند . در چنین وضعیتی بنایان و معماران اروپا برای مقابله با این تهد ید ها و حفظ منافع خود دست به ایجاد تشکیلاتی مخفی و سری زدند و یکی از شرایط عضویت در این انجمن ها حفظ اسرار و مسایلی بود که در درون انجمن گفته می شد. واز این جهت بود که در ایران این انجمن ها را فر امو شخانه می گفتند.البته با گذشت زمان تغییرات زیادی در این انجمن ها بو جود آمد و افراد نخبه و تحصیلکرده و طبقه ممتاز اروپا یی وارد این لژها شدند .در قرن 18 میلادی در آلمان و فرانسه و انگلستان لژ های زیادی تشکیل شد . اولین رل مهم فر اماسو نها در جنگهای استقلال امریکا بر علیه انگلیسی ها بود و جرج واشنگتن رهبر این جنگها و نخستین رئیس جمهور آمریکا خود فراماسون بود . سپس در انقلاب کبیر فرانسه نیز فر اماسو نها تاثیر زیادی گذاشتند . بسیاری از متفکرین و رهبران این انقلاب خود جزو فر اماسونها بودند مانند ولتر  منتسکیو و ژان ژاک روسو یا  میرابو ودانتون.

اولین فراماسونر ایرانی میرزا عسگر خان ارومی افشار بود ( سفیر فوق العاده فتحعلیشاه قاجار در دربار نا پلئون) که عضو لژ فراماسونری انگلیس در فرانسه شد دومین فرد میرزا ابو الحسن خان ایلچی ( سفیر شاه فوق الذکر در لندن ) بود که به عضویت این تشکیلات در امد.1810 م  .

نخستین لژ ایرانی در زمان ناصری و توسط میرزا ملکم خان ( ناشر روزنامه قانون) تشکیل شد . علیرغم موافقت اولیه ناصر بعدها دستور تعطیلی آن صادر شد. و گویا ناصر از این تشکیلات دوچار ترس بوده البته بی دلیل هم نبوده . در دوره قاجار لژ های زیادی در ایران تشکیل شد و در شروع و پیروزی انقلاب مشروطه نقش مهمی هم ایفا نمو دند . در دوره پهلوی نیز لژ های مختلفی در ایران شکل گرفت و خیلی از رجال عهد پهلوی به عضویت انها در آمدند .آنچه که مشخص است گاه گداری این تشکیلات مخصوصا در ایران آلت دست بیگانگان نیز می شدند . در دوره جمهوری اسلامی در ایران این تشکیلات غیر قانونی شناخته و منحل شدند.

حال در اروپا و آمریکا این تشکیلات باز هم فعال هستند هر چند در شیوه فعالیت آنها تفا وتهایی است مثلا در امریکا افراد عضویتشان را علنی می کنند د حا لیکه در اروپا تقریبا 

جنبه سری خود را حفظ کرده . هر چند فر اماسونری در ظا هر یک سا زمان اخلاقی و تعاونی است و بیشتر به یک سا زمان خیریه و مذ هبی شبا هت دارد ولی با نقشی که این انجمن ها در بسیاری از رویداد های سیاسی ایفا نمو دند نمی توان منکر نقش و اهمیت سیاسی آنها شد .

برای کسب اطلاعات بیشتر به کتاب فر اموشخانه نوشته اسمائیل رائین رجو ع شود.

این مقا له به در خو است یکی از  د وستانی که به این وب سر می ز نند تهیه شده

 چند روزه خیلی تو مغزم فشار آوردم چیزی برای پست بعدی بنویسم امااز ما اصرار از این مغز که  مثله بتونه انکار بود . گاه بخو دم میگم بیکاری ؟ نونت کم بود یا آبت ؟ چه اهمیتی داره که ما تاریخ بد ونیم   

.اصلا به کروه خونت میخوره ؟ اونهم با این همه اهل فضل . با این همه سلایق جور وا جور و رنگا رنگ

 یکی می گه اون جدول چیه ؟ اون یکی میگه بهتره سایت دوست یابی را بیاندازی . یکی تهدیدمان میکنه .یکی می گه مطالب طولانی ننویس.  و....و....آخه بین منو  وبلاگ نویسی چه تناسبی ؟ اون هم با اون  عنوان مسخره !! گذشته چراغ راه آینده است .ذکی آخه من به کی بگم تاریخ مهمه.شناسنامه ماست .     

   یه عده که گذشته و حال و آینده اشان پوله عده زیادی هم برا یه لقمه نون صبح تا شب  سگدو می زن. دست این فرنگی جماعت درد نکنه هم تاریخ ما ر ا می نویسن هم از آثار ما  حفاظت می کنن و هم...... مثلا این ایتالیا ییها بیکارن آ خه ؟  چندی پیش چند تا  عکس از این شهر سوخته زابل بردن گذاشتن نمایش  دویست هزار نفر بازدید کردن.چه اهمیت داره که فرنگی جماعت  کتاب خانه  های  ما را بهتر از ما میشناسن . این بیل کلینتون  عجب احمقیه  آخه تو را سنه نه ما هویت تاریخمون غنیه .من دلم به این بلنت اجویت ( نخست وزیر اسبق ترکها )  بیشتر می سوزه پیر مرد  یه پاش لب گوره  میگه ایران  با   قدمت زیاد تاریخی از  بین رفتنی نیست مگه کسی از شما ها نظرخواست .؟  مگه نمیبینی ما چقدر  از اثار مون حفاظت می کنی-----------م  فکر کردی ما هیچی با رمون نیست ؟بر و

 خودتی ..مگه آثار مون را نمی دیم خار جیها نگه دارن ؟ قاچاق !! ؟ نه بابا این وصله ها  به ما نمی -چسبه . فقط  روی موش کور را سفید  کردیم . اونا لااقل به مرده رحم می کنن ولی بعضی ها  حتی به قبرها و مرده ها رحم نمی کنن .میگم  اثار باستانی ما نشان هویت  ماست .میگه هویت کیلویی چنده؟ میگم تخت جمشید نشان از ذوق و هنر ومعماری  گذشتگان   ماست . میگه مگه این معماری رومی چشه ؟ کوری ساختمانهایمان با معماری روم ساخته میشوند .عجب آدم مرتجعی هستی .پس کی می خوای آپ تو دیت بشی عقب مانده ! میگم منشور کوروش نخستین سند آزادی عقیده و تساهل و ..است  میگه مگه نو بر شو آوردی ؟ میگم گنبد مسجد امام اصفهان بر تارک کاشیکاری  جهان می درخشه میگه مگه امروزی ها چشونه .میگم چها باغ اصفهان چی؟ میگه زمان زمان شانز لیزه است نه چهار باغ .میگم قلعه بابک داره از بین میره ها میگه بیکار بودن رفتن  اون بالا قلعه ساختن . در ثانی تو پان ترکیسم بودی و ما نمی دونستیم ؟ !!میگم برنامه ریزیهایمان  باید بر اساس ویژ ه گیهای  تاریخی باشه میگه تو هم سیاسی شدی ها !! میکم اگه تاریخ خودمون  را بفهمیم بیراهه نمی ریم ها ؟ میگه آخه کی از تو راهنمایی خو است ؟ هی من یه چیزی میگم اون   یه چیز دیگر .... آخر سر گفتم من از دست شما جماعت ....چه کنم ؟ گفت برو بمیر !! و من گفتم مرگ خو دش نعمتیه .شما بگین من چکار کنم ؟ و به این ترتیب یه پست دیگری متولد شد ؟ راستی تا یادم نرفته  : باز هم می گم گ-------------------------ذ  شت-----------------ه  چراغ راه آینده است و شماچی می گین؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟                    

              من دیدم محکوم شدم  شما هم بخونین شاید محکوم بشین پس

                                           توصیه میکنم نخو نین تا به ذوق مبارک نخوره

چند روز پیش تو ماشینم مثل آدمهای تازه بدوران رسیده که پز ماشین و موبایلو خونه و .

.رامیداد لمیده بودم ا ز یه خیا بون فرعی رد میشدم یه لحظه متو جه صحنه ای شدم بدون

 توجه رد شدم حدود دویست سیصد متری رد شده بودم که دیدم پام رو پدال ترمز فشار

 میآره دور زدم برگشتم تا مجددا ببینم  . فکر می کنین جریان چی بود ؟ یه تصادف ک

ه عده ای جمع شدند ؟یا جنایت ؟یا صحنه رمانتیک دلداده گی و دلباختگی!!!!! مخفیانه

 دو ....نه هیچکدوم جریان کا ملا عادی بود اگه عجله نکنین می گم . مردی که حدو

د سی و خورده ای سال بنظر می رسید با سرعت چرخ دستی اش را که در اصل

 وسیله کسب و کارش بود را با سرعت می راند مرد از یه پاش لنگی داشت البت

ه یه چشمش هم .... روی چرخ دستی دو تا دختر بچه دبستانی با لباس فرم سرمه ای

 رنگ و رو رفته مدرسه در حالیکه چمباتمه نشسته و از میله جلو گرفته بودند تا نیفتن

د خود نمایی می کردند مرد داشت نازگلهاشو تو چرخ دستی به مدرسه میبرد .

 خواستم جلو بزنم ازشون عکس بگیرم نشد مجبورا پیاده شدم ازشون خواستم

 اجازه بدن یه عکس بگیرم با کمال ادب قبول کردند وپس از اینکه عکس

 گرفتم قبل از اینکه بهم فرصت تشکر بدن ازم قدردانی کردند با سر عت زیاد دور

 شدند .لابد می کین خوب که چی ؟ مگه هسته اتم را شکافتی یا دوباره جوشش دادی

؟ درسته هیچ یک. بقیه داستان را گوش بدین . صحنه دادگاه عالی جنایی و من در

 جایگاه متهم نشسته ام صدای چکش قاضی حضار را به سکوت دعوت می کند تا

 حکم نهایی در موردم را قرائت کندو بالا خره حکم خوانده میشود .

متهم ......... به جرم اینکه نسبت به انسانهای مظلوم بی پناه بی توجه بوده و آنان ر

ا مثل بقیه آدمها نمی بیند و از دیدن درد آنان دردمند نشده و برای آنان کاری نکرد

ه و.... برا ابد از دنیای انسانیت اخراج می شود مگر اینکه در کو تاه مدت .......

. خوشبختانه یه را مفری برام با قی گذاشت . به همین راحتی من محکوم شده بودم .

راستی اگه یکی از  شما جای من بودین محکوم  می شدین  یا تبرئه ؟

راستی این بچه های داستان مستند ما تا آخر عمرشون خو اهند تونست توی بنز الگانس

 ما کزیما و بی ام دبلیو ...بشینن ؟ ایا می دونن بیفتک و شنیسل و کنتاکی و... چه مزه ای

 دارن آیا این پدر می دونه ز مونیکه اون زیر سرمای برف باران زیر دهها کیلو بار

 کمرش خم می شه  یکی دیگه پشت پنجره بزرگ اتاق ویلاش بغل دست شومینه

 هیز می اش تو مبل لولیده و با یه دست می لمبونه و با یه دست دیگه اش شکم

 صاحب مرده اش را برای هضم راحت غذاش ماساژ می ده و هزاران تفاوت دیگه .

 خو اهشا مثل مور خان قدیم و بعضی توجیه گران ظلم نگو یین این مشیت الهی یا

 بازی روزگار بد کردار و چرخ غداره . ما نشنیدیم خدا انسانها را متفاوت لا اقل از

 نظر انسانیت خلق کرده باشد البته دنبال متهم هم نیستم چون من خودم اولین محکوم هستم .

 بگذریم از به اصطلاح آدمهایی که مسبب این امر بودند که آنان ذاتا در برابر محکمه

 عدل الهی و وجدانهای بیدار محکومند؟ من می خوام بدونم مسو لیت من و شما در برابر

 این انسانهای مظلوم و نیا زمند چیه لا بد می گین کمک مادی بکنیم قضیه حله ولی من

 می گم اینان خیلی شریف ترند از اینکه بهشون کمک مالی کرد .اینها نیا زمند توجه هستن

د اما نه مادی اینان می خوان بهشون مثل بقیه نگاه بشه نه اینکه تا فته جدا بافته تلقی شوند .

 راشتی شما چگونه به این انسان ها نگاه می کنین ؟ یه سوال البته بین و بین الهی و راست

 و حسینی درست جو اب بد یم اگه اتفاقا یکی از این آدمها با هاتون همنشین بشه چه می کنین

 ا ونجا را ترک میکنین ؟ یا و جود مبارک را کنار میکشین تا خدا نکرده لباسشون به

 شما نخوره نکنه... یا اینکه الله الله می کنین ما جرا زود خاتمه پیدا کنه ؟؟ اگه جرات

 دارین بگین تا حال نگا هتون چگونه بوده و آیا حق خو دتون را در مو رد آنها ادا کردین ؟

و خو دمونو جای اونا بذاریم . خو اهشا مثل مرفهین بی درد به این قضیه نگاه نکنین.

 و بدانیم اینان وارثان زمین خو اهن بود .

برام بگین جزو کدوم دسته این ؟ آیا شما هم جزو محکومین این پروندهستین یا نه؟

  خورد تو ذوق مبارک!!!!!

                                                         حتما بخونین

نمی دونم شاید این کاری که میخوام بکنم به نظر بعضی ها خنده دار بیاد. هر چنداین وبلاگ تاریخیه

ولی از آنجا که هویت هر ملتی ریشه در تاریخ آن دارد و اجداد ما در شکل گیری این هویت سهیم بودند

از جمله مادر بزرگامون و از آنجا که نقش و جایگاه آنان نادیده گرفته می شه میخوام یه مسابقه برای گل

روی تموم مادربزرگها راه بیندازم . چه زنده باشن چه به رحمت خدا رفته باشن.

 فکر کنین بهترین و زیبا ترین خاطره . جمله. متن.(شعر یا نثر) در باره مادر بزرگتان بگین و جایزه بگیرین

خوبه یا نه؟؟؟؟؟؟؟؟؟ نظر بدین اگه شد شرکت کنین .

 یادتون باشه شما هم مادر بزرگ و پدر بزرگ خواهین شد

من که دلم براش خیلی تنگه  از خدا خواستم منو زودتر ببره پیشش

هر ملتی تاریخ خود را نداند محکوم به تکرار آن است !!!!

شما چی ؟؟؟؟؟؟؟

تاریخ تولدت را تقسیم بر ۱۲کن باقیمانده تقسیم را با شماره سالهای حیوانی منطبق کن تا سال مورد نظر معلوم شود.

اسب ۱

گوسفند ۲                                   مثال: سال ۱۳۵۶تقسیم بر ۱۲باقیمانده

میمون ۳ 

مرغ ۴                                       عدد     ۰ میشود و آن برابر با سال مار

سگ ۵                                            است

خوک ۶

موش ۷

گاو ۸

پلنگ ۹

خرگوش۱۰

نهنگ۱۱

مار ۱۲و ۰

يكشنبه ۹ مرداد ۱۳۸۴ - 

Sun, Jul 31, 2005 

 فرهنگ و انديشه  ۳۲۰۷   

 گفت و شنفتى با حسين آباديان

مؤلف «بحران مشروطيت در ايران»

مشروطيت

بحران يا پاسخ به بحران

يوسف ناصر

اشاره : در باب جنبش مشروطه به عنوان دروازه ورود ايران به جهان مدرن، تاكنون آثار فراوانى از جنس توصيف و تحليل به قلم آمده است. هر يك از اين آثار بر وجهى از وجوه عديده اين جنبش تمركز كرده و ضلعى از اضلاع متكثر آن را محل كاوش قرار داده است. «بحران مشروطيت در ايران» كتابى است كه به قلم حسين آباديان به رشته تحرير درآمده و طى آن به پاره اى از بحرانهاى نظرى و عملى اين جنبش توجه شده است. در آستانه ۱۴مرداد، سالروز صدور فرمان مشروطيت، گپ و گفتى با نويسنده اين كتاب صورت گرفته است كه از نظر مى گذرد.

• گروه انديشه

درباره انقلاب مشروطيت ايران (۱۲۸۵ش۱۹۰۶‎/م) آثار و كتابهاى متعددى تأليف شده است. شما چه ضرورتى ديديد كه به تأليف كتاب «بحران مشروطيت در ايران» اقدام كرديد؟

من در سال۱۳۶۷ كه در حال تهيه، تنظيم و ارائه پايان نامه فوق ليسانس ام بودم، تعداد زيادى رساله هاى خطى و چاپ سنگى و روزنامه هاى يك سده قبل را مطالعه كردم. در آن زمان در پى درك مبانى نظرى مشروطه بودم و بعدها نيز بخشى از مطالب پايان نامه ام در كتاب «مبانى نظرى حكومت مشروطه ومشروعه» به چاپ رسيد.

در آن هنگام، دغدغه اى هم داشتم و مى خواستم به آسيب شناسى جنبش مشروطه ايران دست بزنم. جنبش مشروطه ايران، جنبشى بزرگ و منحصر به فرد است و از تمام جنبش هاى مشروطه اى كه در ساير كشورهاى آسيايى اتفاق افتاد به مراتب پيشتازتر بوده است. هدف من بررسى اين پرسش بود كه چرا چنين جنبشى به جاى اينكه منجر به نهادينه شدن قانون، آزادى و دموكراسى و شعارهاى مربوط به نظام مشروطيت بشود به ضدخودش بدل شد.

واقعيت امر اين است كه تا قبل از صدور فرمان مشروطيت، بحث جامع و مفصلى راجع به اينكه مشروطه چيست، پارلمان چيست، آزادى چيست و الزامات حكومت مشروطه چيست مطرح نشده است. اگر هم در آثار و نوشته هاى بعضى از روشنفكران قبل از مشروطه مثل مستشارالدوله و ملكم خان بحثى به ميان آمده، بسيار جزئى و مختصر بوده است. اولين رساله اى كه در مورد مشروطه منتشر شد متعلق بود به سيد نصرالله اخوى كه در ابتدا به صورت پاورقى در روزنامه «تربيت» منتشر شد و سپس به صورت يك جزوه به چاپ رسيد. چاپ اين پاورقى مدتى پس از پيروزى انقلاب مشروطه بود. مشروطيت حتى براى روشنفكران ما مثل داستان آن فيلى است كه در مثنوى معنوى آمده.

اصولاً در آن دوره، مبانى نظرى موضوع در ايران مورد بحث قرار نگرفت و گفته نشد كه حقوق انسان چيست، يك شهروند چه حقوقى بر گردن دولت دارد و حكومت چه حقوقى برگردن شهروندان دارد و شهروندان بايد چه مطالباتى از حكومت داشته باشند و حكومت چه انتظاراتى بايد از مردم داشته باشد. مباحثى كه در مورد جامعه مدنى در فرانسه و انگلستان توسط مونتسكيو، ولتر و ژان ژاك روسو طرح شد در كشور ما مطرح نشد. چون مبانى نظرى مورد بحث قرار نگرفت، بحران نظرى در دوره مشروطيت به وجود آمد و در نهايت اين بحران به بحران عملى منجر شد.

چون نمى دانستند مشروطيت چيست، يكسرى بحرانهاى عملى ظهور پيدا كرد و به قول مخبرالسلطنه هدايت هر كس، تسويه حساب شخصى اش را به عنوان مشروطيت پيش مى برد.

به نظر شما مباحثى كه درباره استقرار قانون (con stitution) در كشور ما طرح شده و حتى روزنامه اى هم به زبان فارسى به نام قانون در سالهاى قبل از وقوع انقلاب مشروطه داشتيم، در تنوير افكار عمومى نمى توانست كارساز باشد؟

در آن زمان، تصوير روشنى از قانون، قوانين و حقوق موضوعه وجودنداشته است. به عبارتى، اجزا و جزئيات اينكه نمايندگان منتخب مردم به چه نحو قانون تدوين كنند مشخص نشده بود. البته ميرزا ملكم روزنامه «قانون» را منتشر كرد ولى در حقيقت آن هم به خاطر خصومت شخصى اى كه با ناصرالدين شاه بر سر لغو امتياز لاتارى داشت به چاپ آن مبادرت ورزيد.

در آن زمان بحثى راجع به اينكه قانون چيست مطرح شد. چون اين موضوع، يك بحث فلسفى است. علاوه بر ميرزاملكم، كسانى مثل ميرزا محمودخان ناصرالملك پدر بزرگ ناصرالملك و شخص ناصرالملك كه نايب السلطنه احمدشاه بود، كتابچه هايى راجع به قانون نوشتند. اما بحث عمده آنها اين است كه چگونه مى توان از مردم ماليات گرفت.

آنها به مباحث مبنايى تر مثل اينكه توضيح دهند حقوق انسان چيست وارد نشدند. در مجلس مشروطه راجع به اينكه چگونه بايد قدرت شاه را محدود كرد به وفور بحث مى شده ولى در مورد آن مباحث اصلى تر صحبتى به ميان نيامده است.

چرا كسى مثل ابوالقاسم ناصرالملك كه در سال۱۲۸۹ش تا زمان بلوغ احمدشاه، نايب السلطنه بود و برخى كسان ديگر اعتقاد داشتند كه تأسيس حكومت مشروطه در ايران اقدامى زودهنگام است كه باعث گسيختگى نظم اجتماعى مى شود؟

ناصرالملك تحصيلكرده كالج باليول آكسفورد و همكلاسى لردكرزن و سرادواردگرى كه بعدها وزير خارجه انگليس شد، بوده است. ناصرالملك كه در زمان تحصيل هم فردى سختكوش و پرتلاش بود و با جامعه انگليس آشنايى كامل داشت، اعتقاد داشت با فقر وعقب ماندگى وانحطاط ايران و ميزان بالاى بى سوادى واختلافات فردى و گروهى، حكومت مشروطه نمى تواند چاره ساز باشد.

در آن زمان، مردم ما از گرسنگى مى مردند و از ابتدايى ترين امكانات يك جامعه توسعه يافته محروم بودند ونهادهاى مدنى كه واسطه مردم و حكومت باشند يا وجود نداشتند و يا بسيار ضعيف بودند.

ناصرالملك در زمان فعاليت احزابى كه در مجلس شوراى ملى نماينده داشتند مى گفت، بايد نمايندگان احزاب ، اقليت و اكثريت پارلمانى را تشكيل بدهند تا مشخص باشد دولت نماينده چه حزبى است. متأسفانه در آن زمان، حتى حزبى كه مسؤول تشكيل كابينه مى شد گاه در نقش اپوزيسيون عمل مى كرد و هياهو و جنجال به راه مى انداخت و به قول مخبرالسلطنه هدايت، هر كس بيشتر تندروى مى كرد، مشروطه خواه تر ناميده مى شد.

در حالى كه ذات و ماهيت مشروطيت با تندروى، افراط و آدم كشى منافات دارد.

چرا خصوصاً در دوره پس از انقلاب مشروطه، مقوله ترور و حذف فيزيكى رقبا تقويت مى شود. مثلاً بعد از استبداد صغير و تشكيل هيأت مديره انقلاب، شيخ فضل الله نورى كه از مشروطه مشروعه حمايت مى كرد وتساوى حقوق را در اسلام مخالف موازين شرع مى دانست توسط هيأت قضات انقلاب به رهبرى شيخ ابراهيم زنجانى به اعدام محكوم شد. چرا تصور مى شد كه با حذف صاحب يك فكر، آن نوع تفكر از بين خواهد رفت؟

آنها چنين تصورى داشتند. اتفاقاً ملك الشعراى بهار در روزنامه نوبهار در اعتراض به عمليات كميته مجازات مى گويد عده اى فكر مى كنند اگر كسى را ترور كنند، آن فكر از بين مى رود.

بنابراين چنين توصيه اى از طرف برخى مشروطه خواهان مطرح شد كه ما بايد در يك فضاى مسالمت آميز، اختلافات به وجود آ مده را مورد بحث قرار دهيم و به صورت اقناعى عمل كنيم.

واقعيت امر اين بود كه اگر دموكرات ها دولت تشكيل مى دادند، اعتداليون آنها را دشمن خودشان مى دانستند و اگر اعتدالى ها به قدرت مى رسيدند، دموكرات ها چوب لاى چرخ كابينه اعتداليون مى گذاشتند. توده هاى مردم هم اكثراً بى سواد بودند واصلاً نمى دانستند مشروطيت چه هست. متأسفانه نخبگان قوم، اختلافات خود را به صورت مسالمت آميز حل نمى كردند و در نتيجه بحران به سطوح مختلف جامعه تسرى پيدا مى كرد وقتى هم بحران به توده هاى مردم كشيده مى شد، راه مسالمت ، آشتى ملى، برابرى ، برادرى وتسامح مسدود شده و اختلافات نخبگان قوم در بين توده هاى مردم به خصومت تبديل مى شد.

چرا جامعه ما نتوانست سازوكارى ايجاد كند كه اختلافات را در سطح انديشه اى بتوان مطرح نمود واز وقوع درگيرى و خشونت جلوگيرى نمايد؟

ما نياز به چنين سازوكارهايى داشتيم و اين كار را بايدنخبگان قوم انجام مى دادند. در آن زمان اغلب مردم بى سواد بودند ومتأسفانه در آن دوره، ما سياستمدار به مفهوم دقيق كلمه نداشتيم. من معتقدم كه سياستمدار، مردم را مديريت مى كند و مردم را به خاطر منافع شخصى و گروهى به خيابان ها نمى كشاند و سپس آنها را به حال خودشان رها كند. در كشور ما انديشه كار تشكيلاتى وجود نداشته است.

به عبارتى، احزاب ما مانند احزاب كارگر، محافظه كار و ليبرال و يا مانند احزاب جمهورى خواه ودموكرات در بين مردم كادرسازى نكردند و نيامدند اختلافات خودشان را به صورت قانونى با همديگر حل و فصل كنند. چون احزاب سياسى به مردم به عنوان ابزار نگاه مى كردند. ابزارى كه فقط وقتى به درد مى خورد كه بخواهند قدرت را به دست بگيرند و وقتى هم قدرت را به دست گرفتند، مردم را به امان خدا رها مى كنند.

جنبش مشروطه خواهى ايران بعد از پيروزى در عرصه سياسى و استقرار نظام مشروطيت با چه بحران هايى مواجه شد؟

مهمترين بحرانى كه وجود داشت بحران نظرى بود. مهمترين رساله اى كه در دوران استبداد صغير نوشته شد كتاب «تنبيه الامه» آيت الله نائينى بود كه آن هم در واقع پاسخى بود به رساله «تذكره الغافل» شيخ فضل الله نورى . در حقيقت تئوريسين هاى مشروطه در ابتدا نيامدند طرح مطلب بكنند و توضيح دهند مشروطيت چيست و چه الزاماتى دارد. يعنى اقامه برهانى در اين زمينه صورت نگرفت و مطالبى هم كه مطرح شد بيشتر به سفسطه شبيه بود اگر نگوييم به جدل شباهت داشت.

آنها مى گفتند مشروطيت يعنى قوانين اسلامى و قوانين اسلامى هم يعنى مشروطيت . در دوره استقرار مشروطيت اين بحران نظرى مشكل ساز شد. چون وقتى مى خواستند احكام اسلامى را اجرا كنند، تعارض با نظام مشروطيت اروپايى پيش مى آمد و موقعى هم مى خواستند نظام مشروطيت اروپايى را اجرا كنندباز مشكلاتى به وقوع مى پيوست. اين تعارض فكرى منجر به بحرانى اجتماعى در سطح جامعه شد و دزدان و راهزنان در مناطق مختلف كشور وجود داشتند كه تحت عنوان مشروطه خواه به غارت و چپاول اموال مردم مى پرداختند و ناامنى و بحران امنيتى چنان بيداد مى كرد كه مردم خواهان فردى مقتدر بودند تا آنها را از شر چپاول گران نجات دهد.

بحران ديگرى كه وجود داشت، بحران اقتصادى بود.در اواخر دوره مجلس دوم شوراى ملى (۹۰ - ۱۲۸۸ ش) قحطى و گرسنگى در برخى از مناطق كشور شيوع پيداكرده بود. درهمان زمان، در روزنامه «آفتاب» يك اعلان دولتى هست كه اعلام مى كند مردم به داد مردم بروجرد بشتابيد چون آنها از فرط گرسنگى و بى غذايى، گوشت اطفال مرده خودشان را مى خورند. در سال ۱۲۹۶ شمسى هم قحطى بزرگى در شهر تهران رخ داد و دسته دسته از مردم پايتخت از فرط گرسنگى مى مردند.

بحران سياسى هم در جامعه وجود داشت و ظهور و سقوط پى در پى كابينه ها رخ داد كه علت اصلى آن هم وقوع بحران هاى سياسى و اقتصادى موجود در جامعه ايران بود و خارجى ها نيز در وقوع بحران اقتصادى تأثير زيادى داشتند. در مجلس مشروطه به اين بحث مى پرداختند كه چگونه بر زغال، نمك و روده حيوانات ماليات ببندند.يعنى بر بى ارزش ترين كالاها كه حتى امروز هم ارزش و قيمتى ندارد. در حالى كه اصلاً نمى بينيد كه يك نماينده پارلمان راجع به نفت صحبت كند.

شايد در آن زمان اشراف و آگاهى كافى نسبت به ارزشمند بودن نفت در ايران حاصل نشد،...

بايد سؤال كردكه چرا نمى دانستند. آيا كار دار ما، درانگلستان نمى ديد كه چه دعواهايى بين كمپانى شل و كمپانى نفت انگليس و ايران و شركت راكفلر بر سر نفت ايران راه افتاده.

اتفاقاً وقتى آقاى صنيع الدوله وزير ماليه بود از روسها وانگليسى ها تقاضاى وام كرد ولى آنها حاضر نشدند براى ترميم خزانه ايران، چنين وامى به ايران بدهند. اما وقتى كه همين صنيع الدوله كه يكى از برجسته ترين نخبگان اين مملكت بود يك روز بعد از آنكه براى اخذ وام با كمپانى برادران سليكمن مذاكره مى كند ترور مى شود.

قبل از آن هم وقتى امين السلطان اتابك از روس و انگليس تقاضاى وام مى كند و به صدراعظم ايران پاسخ مثبت داده نمى شود او مجبور شد با يك شركت نفتى آلمانى به مذاكره بپردازد. وقتى هم كه انگليسى ها فهميدند اتابك به دنبال منع ثالث براى اخذ وام است ترور شد . اولين كسى كه خبر ترور اتابك را به خانواده اش اطلاع داد يكى از كارمندان سفارت انگليس بود.

آيا شكست جنبش مشروطه ايران اجتناب ناپذير بود؟

بله، شكست جنبش مشروطيت محتوم بود. درعلم پزشكى اصطلاحى به نام «سندروم» هست و سندروم هم عبارت است از يكسرى علائم بالينى كه نشان دهنده يك بيمارى خاص است.

در مورد جنبش مشروطه هم بايد گفت كه علائم بحران و ظهور و سقوط پى در پى كابينه ها و اختلافات شخصى، بحران هاى اقتصادى و فقر و قحطى و ناديده گرفتن مصالح ملى منجر به شكست مشروطيت شد. من معتقدم كه جنبش مشروطيت ، درسها و عبرت هاى فراوانى براى امروز ما نيز دارد و آن اينكه نبايد مصالح فردى را بر مصالح ملى ترجيح دهيم. اگر عبرت هاى انقلاب مشروطه سرلوحه كارهاى ما قرار گيرد موفقيت هاى ما مضاعف خواهد شد.